Evrende, farklı şekillerde doğan üç tür kara delik bulunmaktadır. Bu kara delikler, primordial kara delikler, yıldız kütleli kara delikler ve süper kütleli kara delikler olarak sınıflandırılır. En büyük kara delikler bile galaksinin dönüşüne hakim olamaz. Örneğin, bir galaksinin merkezinde yer alan süper kütleli kara delik, galaksinin tüm yıldızlarını etrafında döndüremez. Peki, bir kara delik galaksinin herhangi bir yerinde hayatına bir yıldız olarak başlıyorsa daha sonra nasıl galaksinin merkezine ulaşıyor? Yer çekimi o kadar güçlü müdür ki galaksideki tüm yıldızlar onun etrafında dönmeye başlıyor?
Bir yıldızın ölümüyle oluşan kara deliğe yıldız kütleli kara delik denir. Bu kara deliklerin kütleleri genellikle Güneş’in kütlesinin 2 ila 100 katı arasında değişir. Yıldız patladığında yıldız kütleli bir kara delik oluşturur ve uzayda hareket edebilir. Ancak bu hareket rastgeledir ve kara deliği içe, dışa veya 3 boyutlu olarak farklı yönlere gönderebilir. Dolayısıyla, yıldız kütleli kara delikler, galaksinin merkezine doğru hareket etme eğiliminde değildirler.
Galaksinin merkezinde yer alan kara deliğin türü ise farklıdır. Bu kara delik, süper kütleli kara delik olarak adlandırılır. Süper kütleli kara delikler, diğer kara deliklerden çok daha ağırdır ve kütleleri milyonlarca güneş kütlesine ulaşabilir. Örneğin, Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik yaklaşık 4,3 milyon güneş kütlesine sahiptir. Süper kütleli kara delikler, genellikle bir galaksinin oluşumu sırasında meydana gelir ve ev sahibi galaksi ile birlikte evrimleşirler.
Süper kütleli kara delikler, yıldız kütleli kara delikler gibi tek bir yıldızın çökmesi sonucu oluşmazlar. Bunun yerine, galaksinin kendisi tarafından bir araya getirilmiş küçük kara deliklerin birleşmesi sonucunda oluşurlar. Bu nedenle, süper kütleli kara deliklerin ev sahibi galaksi ile etkileşimi genellikle sınırlıdır. Süper kütleli bir kara deliğin bir galaksinin merkezinde yer alması, tüm galaksinin onun etrafında döndüğü anlamına gelmez.
Süper kütleli bir kara deliğin kütlesi, genellikle galaksinin toplam kütlesinin çok küçük bir kısmını oluşturur. Bu nedenle, galaksideki yıldızlar genellikle süper kütleli kara deliğin varlığını pek fark etmezler. Yerçekimi etkisi de yalnızca kara deliğin yakınındaki yıldızları etkiler ve diğer yıldızlar genellikle galaksinin kütle merkezi etrafında döner. Sonuç olarak, süper kütleli kara delikler, galaksinin merkezine ulaşırken galaksinin tüm yıldızlarını etrafında döndürmezler.















Leave a Review