Çıban, vücudun herhangi bir yerinde çıkması muhtemel olan ve içi irin dolu, iri sivilce görünümündeki oluşumlardır. Sadece gözle görülebilir şekilde vücudun dışında çıktığı zannedilse de iç organlarda da çıban çıkma olasılığı vardır. Stafilokok adı verilen bir bakteri türünün neden olduğu çıban, bu bakterinin yaygın bir şekilde her yerde bulunmasından dolayı, pek çok kişide görülebilen bir durumdur.
Kıl köklerinden vücuda giren mikrop ve bakterilerin yağ bezelerine ulaşarak orada artıklarının birikmesi sonucunda çıban oluşmaktadır. Ciltte bakterilerin neden olduğu enfeksiyon olarak adlandırılabilecek çıban, tedavisi mümkün olsa da, zamanla tekrarlama olasılığı bulunan bir rahatsızlıktır. Pek çok kişi çıbanı hafife alsa da, mutlaka doktor tarafından müdahale edilmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyonun tüm vücuda yayılma ihtimali gibi ciddi durumlar ortaya çıkabilir.
Çıbana deri ve zührevi hastalıklar uzmanları bakmaktadır. Bazı insanlarda sık çıkmaktadır. Özellikle vücudun görülebilir bir yerindeyse, bu durum sadece kişinin kendisini değil çevresini de rahatsız eder. Çünkü görünüm itibarıyla oldukça rahatsız edici bir özellik taşımaktadır. Şimdi gelin çıban neden, nasıl oluşur, meydana gelmemesi için neler yapılmalıdır, tedavisi içi neler yapılmalıdır gibi soruların cevaplarına birlikte bakalım.
Bir tür deri hastalığı olan çıban, kıl köklerinin stafilokok adlı bakterilerin yol açtığı enfeksiyon sonucunda iltihaplanması sonucu oluşmaktadır. Kıl kökleri yağlı bir yapıdadır. Normalde her insanın derisinde virüs, bakteri ve mantarlara karşı bir savunma yüzeyi bulunur. Ancak deride herhangi bir doku hasarı olursa, bakteriler buradan içeriye nüfus eder.
Stafilokok adı verilen bakteriler kıl köklerinde iltihaplanmaya yol açarak, çıban dediğimiz akne benzeri oluşumu meydana getirir. Bu bakteriler kıl köklerinden girdikten sonra kısa süre içinde bir kızarıklık meydana getirir. Ardından ağrılı ve sert bir şişlik oluşur. Bu şişliğin içinde bakteri ve ölü kan hücrelerinden oluşan, iltihap birikintisi meydana gelir. Tıpta bu oluşuma karbonkül veya fronkül adı verilmektedir.
Çıban sadece yetişkinlerde değil, çocuklarda da çıkabilen bir rahatsızlıktır. Bu nedenle sağlıklı bir beslenme şekli ile bağışıklık sistemi güçlendirilmeli ve bakteri ve mikroplara karşı daha dayanıklı bir bünyeye sahip olunmalıdır. Ayrıca hijyen kurallarına dikkat etmeme ve kişisel temizliğin aksatılması gibi faktörlerde etkilidir.
Çıban, tek bir nedene bağlı olmayan, çevresel ve genetik gibi faktörlerle de ilgili olan bir hastalıktır. Böcek ısırmaları, yaralanma ve doku zedelenmesi gibi durumların sonrasında çıbanın oluşması söz konusudur. Genellikle neden olan faktörlerin başında bazı bakteri ve mikroplar gelmektedir. Çıkmasını ve ilerlemesini engellemek için elde olan sebepler ortadan kaldırılmaya çalışılmalıdır. Çıban genellikle yavaştan kızarıklık ile başlar ve ateşle birlikte hafif bir şekilde seyreder.